Kortrijk heeft besparingsplan klaar
Stad Kortrijk heeft een plan uitgewerkt om de begroting bij te sturen. Door onder meer de opgelegde besparingsmaatregelen van de Vlaamse overheid, inflatie en hoge energieprijzen moet de stad de komende jaren op zoek naar 50 miljoen euro. Het stadsbestuur wil deze rekening niet doorschuiven naar de burgers, verenigingen of externe partners. Daarom wordt de besparing zo goed als volledig opgevangen binnen de eigen stadswerking met een slankere overheid en efficiëntere werking. Daarnaast worden ook een aantal investeringen bijgestuurd.
Het stadsbestuur heeft de voorbije weken samengezeten om het bestuursakkoord en de daaraan gekoppelde begroting bij te sturen. Al van bij de start was in het bestuursakkoord Kortrijk met Brio een forse besparing opgenomen. Een bijkomende budgettaire inspanning is echter noodzakelijk.
Inflatie, hoge energieprijzen en stijgende rentelasten zetten de stadsbegroting onder druk. Daarom hield het stadsbestuur al rekening met een bijkomende besparing van 4 miljoen euro.
In september kwam daar onverwacht een groot structureel financieringstekort bij door de besparingen die de Vlaamse overheid oplegde aan lokale besturen. Vooral de ingrepen in het Gemeentefonds, in de cultuursector en activering wegen zwaar op de financiën van alle Vlaamse steden en gemeenten.
Door de structurele daling van de inkomsten staat de stad voor de zwaarste besparingsronde in decennia. Het stadsbestuur bespaart de komende jaren 23 miljoen euro in de jaarlijkse uitgaven van de stad. Daarnaast wordt 27 miljoen euro bespaard op het investeringsbudget. Zo gaat het om een totale besparing van 50 miljoen euro.
Daarbij hanteert het stadsbestuur een aantal duidelijke principes.
Ten eerste willen we de rekening niet doorschuiven naar de Kortrijkzaan. Het stadsbestuur kiest ervoor om geen nieuwe belastingen in te voeren of belastingen te verhogen.
Ten tweede wordt er niet bespaard op de toelagen aan verenigingen en externe partners van de stad, van sport- en cultuurverenigingen tot politie, brandweer en andere (boven)lokale organisaties.
Het stadsbestuur kiest ervoor om de besparing volledig op te vangen binnen de eigen stadswerking, zonder daarbij de schuldenlast te verhogen. De stad hanteert bovendien opnieuw het goed huismoederprincipe en voorziet de komende jaren ook een bijkomende financiële buffer om toekomstige besparingen en tegenslagen op te vangen. Ook de schuld van de stad daalt met 16 miljoen euro.
De specifieke besparingen van de Vlaamse overheid in de sectoren van activering, musea en woonzorgcentra worden opgevangen binnen deze diensten.
OCMW Kortrijk ziet de subsidies voor activering van leefloners (de zogeheten art. 60 trajecten) wegvallen, maar zal dit opvangen binnen de eigen werking. De voorbije twee jaren was er reeds een structurele besparing op de leefloonuitgaven bereikt en zijn er ook al veel stappen gezet op vlak van activering, zoals het inzetten van leeflooncliënten om weesfietsen te labelen en op te halen. De nieuwe besparing kan worden opgevangen zonder in te boeten op duurzame activering.
Binnen de dienst Musea wordt dan weer gewerkt aan een plan om de weggevallen Vlaamse cultuursubsidies op te vangen. Hierbij denkt de stad aan het verhogen van ticketprijzen, aanpassingen in de programmatie en openingsuren.
Zorg Kortrijk blijft de meest betaalbare aanbieder van ouderenzorg in de stad. We voorzien extra budget om de stijgende kosten te dragen. De ligdagprijzen worden beperkt aangepast in lijn met de levensduurte en de Vlaamse sectorale besparing. Voor huidige bewoners gelden overgangsmaatregelen om de impact te beperken. Voor niet-Kortrijkzanen zal een hoger tarief gelden.
Daarnaast werd onderzocht hoe een aantal diensten efficiënter kunnen georganiseerd worden.
Zo is de hoeveelheid restafval per inwoner sinds de invoering van de gescheiden ophaling opvallend gedaald. Wie pmd, papier en karton en GF(t) apart verzamelt, merkt dat er weinig restafval overblijft. Ook de diensten merken dat restafval veel minder wekelijks wordt buitengezet. De stad wil daarom vanaf 2028 overschakelen op tweewekelijkse restafvalophaling. GF(t) - de fractie die sneller voor geurhinder kan zorgen - zal daarentegen wekelijks worden opgehaald. Zo blijven we een goede dienstverlening aanbieden aan de burgers en stimuleren we tegelijk dat nog meer mensen hun afval goed scheiden en gebruik maken van GF(t)-containers.
Een evaluatie van de bezoekerscijfers van de Kortrijkse recyclageparken in Heule en Rollegem leert dat de openingsuren beter op elkaar kunnen afgestemd worden. Daarom zullen beide parken vanaf 2027 op de meeste dagen alternerend open zijn en daardoor met minder personeel kunnen worden uitgebaat. Op de drukste momenten zullen de recyclageparken wel tegelijk open zijn. Er wordt onderzocht of de uitbating van deze recyclageparken op termijn kan uitbesteed worden.
Ook bij verschillende filialen van de bibliotheek doet de stad een efficiëntieoefening. De stad zal nauwer samenwerken met scholen en OC’s. Dankzij digitalisering voorziet ze in bepaalde filialen meer onbemande openingsuren met automatische toegang. Zo zullen de openingsuren hier zelfs kunnen uitbreiden.
Vandaag verloopt de communicatie met de burgers vanuit de verschillende stadsdiensten via allerlei verschillende folders, magazines en brieven. Door die communicatie beter te bundelen en vaker voor alternatieve kanalen te kiezen, wil de stad het drukwerk met 10% verminderen. Het stadsmagazine wordt een tweemaandelijkse editie. Een vergelijking leert dat dit vandaag al bij de helft van de Vlaamse steden en gemeenten het geval is.
In het bestuursakkoord was voorzien om het budget voor groenonderhoud met 1,5 miljoen euro uit te breiden. Daarin was onder meer budget voorzien voor een extra ploeg van 5 mensen. In de plaats zal gewerkt worden met 1 leerwerkbegeleider die een ploeg van leeflooncliënten in opleiding begeleidt. Op die manier komt er ook een extra leerwerkplaats bij voor activering.
De poetsnoden in alle stadsgebouwen zullen nog meer uitbesteed worden aan een externe aanbieder. De dienstverlening ‘poets aan huis’ wil de stad door een externe organisatie laten verderzetten.
De stad zal vanaf 2028 stoppen met het uitbaten van de fitness in het sportcentrum Lange Munte. Dit behoort immers niet tot de kerntaken van een lokale overheid. We onderzoeken of er een geïnteresseerde overnemer is.
Daarnaast zal er op de interne budgetten voor computermateriaal, het beheer van gebouwen en het wagenpark van de stad een besparing van 10% doorgevoerd worden. Door de werkingsbudgetten voor onder meer Evenementen, Protocol, Stadsmarketing en Toerisme de komende jaren niet te indexeren zal ook hierop tegen 2031 10% bespaard worden.
Verschillende van deze maatregelen hebben een impact op het personeelsbestand van de stad. Momenteel bestaat dat uit zo’n 1.200 personeelsleden (exclusief Zorg). Tegen het einde van de legislatuur zal zo’n 10% hiervan afvloeien. Daarbij gaat het grootste deel over natuurlijke uitstroom, niet-vervangingen na pensioneringen en tijdelijke contracten die niet verlengd worden. Er wordt maximaal ingezet op interne heroriëntering naar openstaande vacatures.
Naast de jaarlijkse structurele uitgaven moet ook het investeringsbudget bijgestuurd worden. Aangezien investeringen gefinancierd worden door de structurele inkomsten en leningen, ondervinden we ook hier de impact van de stijgende rente. Ook op het investeringsbudget van 285 miljoen euro in deze legislatuur zal ruim 10% bespaard worden.
De stad kijkt daarvoor naar investeringen die opschuiven in de tijd, of die door de Vlaamse en federale besparingen onder druk komen te staan.
Zo zal een deel van de kosten van de omgevingsaanleg bij het station realistisch gezien verschuiven naar de volgende legislatuur, aangezien ervoor gekozen werd om het bestaande gebouw te behouden en er nu nieuwe plannen worden uitgewerkt. Een derde van de voorziene 6 miljoen euro schuift op naar de volgende legislatuur. De voorziene verplaatsing van de fietsenstalling op het Stationsplein en de heraanleg van het plein in 2027 blijft op schema.
De vernieuwing van de Noord-Zuidas wordt bijgestuurd. De eerste voorziene fase van deze werken is de vernieuwing van de brug over de E17 in 2029-2030. De latere fases zullen in de volgende legislatuur van start gaan. Van het gereserveerde budget van 11,6 miljoen euro moet deze legislatuur maar 1,7 miljoen euro behouden blijven.
De geplande vergroening van de Grote Markt was nog niet opgestart en kent geen dringend timing. Daarom schuift de stad dit project door en zal het deze legislatuur niet uitgevoerd worden.
Binnen de investeringsbudgetten voor heraanleg van wegen en voetpaden en voor stadsgebouwen voert de stad een besparing van 10% door.
De plannen voor de nieuwe Zorgcampus in Heule en de centrale keuken krijgen verder vorm en ook de zoektocht naar een locatie voor het nieuwe woonzorgcentrum is bijna afgerond. De timing van de bouwwerken wordt bijgestuurd, waardoor een groot deel van het investeringsbudget verschuift naar de volgende legislatuur. De voorbereiding loopt verder en de realisatie van het project blijft gegarandeerd.
Bij De Groene Verbinding schuiven een aantal deelprojecten op in de tijd, omwille van de lopende onteigeningsdossiers en in afwachting van de bouw van het nieuwe sportcentrum Wembley. Daardoor wordt 1,5 miljoen euro on hold gezet.
Ook bij de opgestarte jeugdinfrastructuurprojecten stelt de stad vast dat door de stijgende inflatie verschillende bouwprojecten over budget gaan. De stad zet de renovatietrajecten van de Pontforthoeve en het Arsenaal daarom tijdelijk on hold om in de volgende legislatuur te kiezen voor een grondige vernieuwing van beide sites.
Binnen de overige 250 miljoen euro aan investeringen blijven nog heel wat projecten wel op schema. Zo zet de stad onder meer de verdere vernieuwing van de Leieboorden verder, werkt ze aan de ontwikkeling van de Budatip en de nieuwe sportcampus Wembley, en voert ze de geplande centrumvernieuwing in Rollegem uit. Ook het masterplan voor Sint-Elisabeth, de heraanleg van de Burgemeester Reynaertstraat, investeringen in Bissegem, het Begijnhofpark en andere blijven behouden.
Het is en blijft bovendien de ambitie van de stad om deze legislatuur fors te investeren in de deelgemeenten. Er is dan ook over gewaakt dat de besparingen niet ten koste gaan van de deelgemeenten.
